Метаболизм, ё мубодилаи моддаҳо, маҷмӯи реаксияҳои кимиёвиро ташкил медиҳад, ки барои кори муқаррарии организм зарур мебошанд. Дар раванди мубодилаи моддаҳо моддаҳои мураккаб ба моддаҳои соддатар таҷзия мешаванд, ба хун ҷаббида мешаванд, ба бафтаҳо ва ҳуҷайраҳо барои табдил додан ба энергия расонида мешаванд, инчунин пайвастагиҳои нави мураккаб ба вуҷуд меоянд, ки ба афзоиши организм мусоидат мекунанд.

Ихтилолоти мубодилаи моддаҳо метавонанд ба беморӣҳои гуногун оварда расонанд. Муҳим аст саривақт ба табиб муроҷиат кард, то ташхиси дақиқ гузошта шавад ва дигаргуниҳои ошкоршуда ислоҳ карда шаванд, ки ин ба беҳтар шудани ҳолати бемор ва пешгирии оқибатҳои манфӣ мусоидат мекунад.

Аломатҳои ихтилоли мубодилаи моддаҳо метавонанд зуҳуроти зеринро дар бар гиранд:

• Хушкӣ, равғанинӣ, рехтани мӯй, пайдо шудани шӯра;
• Хушкӣ, пӯстканӣ, равғанинӣ, баромад дар пӯст;
• Шикастанӣ, нозукӣ, қабатқабат шудани нохунҳо;
• Тез зиёд ё кам шудани вазни бадан бидуни сабабҳои намоён;
• Бад тоб овардани гармӣ ё хунукӣ;
• Баланд ё паст шудани ҳарорати бадан аз меъёри муқаррарӣ;
• Дард дар бандҳо, устухонҳо, мушакҳо;
• Заифӣ, мондашавӣ, сардард;
• Асабоният, гиряндагӣ, ноустуворӣ табъ;
• Хотирфаромӯшӣ;
• Ихтилоли хоб (бехобӣ, хоби сатҳӣ, беором, тозанакунанда);
• Нафастангӣ, эҳсоси норасоии ҳаво;
• Тағйирёбии фишори хун, тезшавии зарбони дил;
• Арақкунӣ;
• Эҳсоси гулӯла дар гулӯ;
• Зуд-зуд шудани пешобкунӣ;
• Пуфидани рӯда, ғурунгзании шикам;
• Исҳол, қабзият ё навбатнавбат шудани ин ҳолатҳо;
• Беморӣҳои дандон.

Дар занон аломатҳои ихтилоли мубодилаи моддаҳо метавонанд дар дигаргуниҳои давраи ҳайз ва кам шудани миқдори ифрозоти ҳайз зоҳир шаванд, дар мардон бошад – дар патологияи сперматогенез, ки ин метавонад дар бордоршавӣ мушкилиҳо ба вуҷуд орад.

Дар асоси ихтилолоти мубодилаи моддаҳо сабабҳои гуногун буда метавонанд, аз ҷумла:

• Пешгузинии генетикӣ;
• Таъсири омилҳои номусоид ба организми модар ҳангоми ҳомиладорӣ, аз қабили токсинҳо, беморӣҳо ва радиатсия;
• Беморӣҳои ғадудҳои ифрозоти дохилӣ;
• Ғизохӯрии нодуруст;
• Нокифояи истеъмоли моеъ;
• Ихтилолоти рафтори ғизохӯрӣ, аз қабили анорексия ва булимия;
• Тарзи зиндагии нишастагӣ ва норасоии фаъолияти ҷисмонӣ;
• Стрессҳои зуд-зуд;
• Норасоии хоб;
• Сигоркашӣ, истеъмоли нӯшокиҳои спиртӣ ва маводи мухаддир;
• Сироятҳои тезу музмин;
• Беморӣҳои паразитӣ;
• Қабули баъзе доруҳо, бахусус гормондор.

Тарзи зиндагии солим ва муносибати эҳтиёткорона ба саломатии худ ба кам кардани хатари ихтилолоти мубодилаи моддаҳо мусоидат мекунанд. Муҳим аст ҳангоми пайдо шудани аввалин аломатҳои патология ба табиб муроҷиат кардан ва мунтазам муоинаҳо ва тафтишотҳои пешгириро барои ошкор кардани мушкилот ҳанӯз дар марҳилаҳои аввал гузаштан.

Агар шумо дар худ аломатҳои зикршударо ошкор кардед, ба ваҳм наафтед ва амалҳои бефикрона анҷом надиҳед. Вазъиятро ором баҳо диҳед ва пеш аз ҳама худтабобӣ накунед. Беҳтараш ба табиби оилавӣ ё терапевт муроҷиат кунед ва дар ҳолати зарурат ба шумо равонанома ба мутахассис дода мешавад.

Дар хотир доред: кӯшиш кунед оромиро нигоҳ доред, доруҳои таъиннашударо қабул накунед ва дигар амалҳоеро, ки аз ҷониби табиб тавсия нашудаанд, анҷом надиҳед.