Ихтилоли рафтори ғизохӯрӣ – ин тамаркуз ба ғизо ва вазни бадан мебошад, ки инсонро водор мекунад ҳангоми ғизохӯрӣ ба ифротҳо афтад. Ду ихтилоли маъмултарини рафтори ғизохӯрӣ – булимия ва анорексия мебошанд.

Ихтилолоти рафтори ғизохӯрӣ аксар вақт дар синни наврасӣ инкишоф меёбанд. Чунин ихтилолот метавонанд ҳам ба ҷанбаҳои иҷтимоӣ (худбаҳодиҳии паст ва худҷудокунӣ) таъсири зараровар расонанд ва ҳам мушкилиҳои ҷиддии саломатиро ба бор оваранд, ки метавонанд барои ҳаёт хатарнок шаванд.

Нишонаҳо ва аломатҳои гуногуни ихтилолоти рафтори ғизохӯрӣ вуҷуд доранд. Дар зер баъзе нишонаҳо ва аломатҳои булимия ва анорексия зикр шудаанд.

Булимия

Одамоне, ки аз булимия азият мекашанд, якбора ғизои зиёд мехӯранд (аз ҳад зиёд хӯрдан). Сабаб аксар вақт ихтилоли кори системаи асаб ё гормоналӣ мебошад. Сипас онҳо қай мекунанд ё воситаҳои мулайим истифода мебаранд. Пас аз аз ҳад зиёд хӯрдан, шахси булимиядор метавонад гуруснагӣ кашад ё аз ҳад зиёд варзиш кунад, то вазн илова накунад ва ин сабаби бадтар шудани саломатӣ мегардад.

Аломатҳои булимия

• Зуд-зуд аз ҳад зиёд хӯрдан, тез хӯрдани ғизо
• Аз сар гузаронидани хӯроки ғизо ё хӯрдани танҳо ҳиссаҳои хурд
• Қай пас аз хӯрок
• Истифодаи ҳабҳои мочегон ё мулайим
• Гуруснагӣ кашидан
• Аз ҳад зиёд бо варзиш машғул шудан
• Эҳсоси доимии гуруснагӣ
• Тез-тез дигаргун шудани вазни бадан

Булимия метавонад ба зиёд шудани вазн, мушкилиҳо бо меъда, бо дил, бо гурда, мушкилиҳои дандонпизишкӣ ва дар ҳолатҳои вазнин ҳатто марг оварда расонад.

Анорексия

Одамоне, ки аз анорексия азият мекашанд, ба хоҳиши лоғар шудан шефта ҳастанд. Онҳо намехоҳанд ғизо хӯранд ва аз илова шудани вазн метарсанд. Онҳо метавонанд доимо хавотир шаванд, ки чанд калория истеъмол мекунанд ё дар ғизо чанд равған мавҷуд аст. Онҳо метавонанд ҳабҳои лоғаркунӣ ё мулайим қабул кунанд. Онҳо метавонанд аз ҳад зиёд варзиш кунанд. Одамоне, ки аз анорексия азият мекашанд, одатан фикр мекунанд, ки фарбеҳанд, гарчанде хеле лоғар ҳастанд.

Аломатҳои анорексия

• Хеле лоғар будан
• Эҳсоси вазни зиёд доштан, сарфи назар аз хеле лоғар будан
• Тарс аз илова шудани вазн
• Доимо ҳисоб кардани калорияҳо, карбогидратҳо ва граммҳои равған
• Сохтани «маросимҳои ғизоӣ» (масалан, ҳар як луқмаро шумораи муайян ҷавидан)
• Аз ҳад зиёд бо варзиш машғул шудан
• Истифодаи ҳабҳои лоғаркунӣ, доруҳои мочегон ё воситаҳои мулайим
• Набудани ҳайз ё ҳайзи бетартиб
• Доимо эҳсоси хунукӣ кардан
• Пӯшидани либоси калон барои пинҳон кардани кам шудани вазн

Ин беморӣ метавонад ба мушкилиҳо бо тамаркузи диққат, бо меъда, бо дил, бо гурда, остеопороз, заифӣ ва инчунин дар ҳолатҳои вазнин ба марг оварда расонад.