Ихтилоли ҳолати масъуният
Ҳолати масъуният фаъолнокии функсионалӣ ва хусусиятҳои умумии кори системаи масъунияти инсонро муайян мекунад. Ихтилолот дар ҳолати масъуният, ки метавонанд ҳам кам шудан ва ҳам зиёд шудани фаъолияти системаи масъуният бошанд, беморӣҳои гуногун, аз ҷумла аутоиммунӣ, аллергӣ ва бо норасоии масъуният алоқамандро ба бор меоваранд.
Инсоне, ки бо тиб алоқаманд нест, метавонад системаи масъуниятро ҳамчун сохтори ягона қабул кунад, ки қодир аст муқаррарӣ, бад ё аз ҳад зиёд кор кунад. Дар баъзе одамон системаи масъуният метавонад «заиф» ё норасоии масъуният дошта бошад, ки ин ба беморӣҳои зуд-зуд ва вазнин оварда мерасонад.
Аломатҳои норасоии масъуният инҳоро дар бар мегиранд:
- Зуд-зуд шиддат ёфтани беморӣҳои музмин
- Зиёд шудани гирифторӣ ба сироятҳои гуногун
- Заифии музмин ва табъи афсурда
- Баланд рафтани ҳарорати бадан
- Калон шудан ва дардноки гиреҳҳои лимфавӣ
- Реаксияҳои зуд-зуди аллергӣ
Зуҳуроти норасоии масъуният дар кӯдакон ва наврасон ба шакли модарзодии беморӣ ишора мекунад, дар калонсолон бошад – ба шакли бадастовардашуда. Пешгирии ҳолатҳои норасоии масъуният тарзи зиндагии солим доштан ва пешгирии сироятҳоро дар бар мегирад.
Дар дигар одамон системаи масъуният метавонад «аз ҳад зиёд қавӣ» бошад, ки боиси беморӣҳои аутоиммунӣ ва реаксияҳои аллергӣ мегардад. Ин вақте рӯй медиҳад, ки системаи масъуният ба ҳуҷум ба ҳуҷайраҳои худ шурӯъ мекунад, одатан пас аз сироятҳои гузашта.
Аломатҳо метавонанд инҳоро дар бар гиранд:
- Мушкилиҳо бо мӯй, нохун ва пӯст
- Илтиҳоб ва дард дар бандҳо
- Мушкилиҳо бо маҷрои меъдаю рӯда
- Ихтилоли кори ғадуди сипаршакл
- Безурётӣ ё ғафлатан сиқти мунтазам
- Заифӣ ва зуд мондашавӣ
- Дардҳои шикам
- Тез дигаргун шудани вазн
Пешгирии махсуси беморӣҳои аутоиммунӣ вуҷуд надорад. Аммо барои кам кардани хатари инкишофи онҳо муҳим аст, ки ҳамаи сироятҳои вирусӣ ва бактериалиро пурра ва саривақт табобат кунед, зеро онҳо аксар вақт сабаби ин беморӣҳо мегарданд. Танзими таоми ғизо, нигоҳ доштани вазни муқаррарии бадан, идора кардани стресс, инчунин фаъолияти мӯътадили мунтазами ҷисмонӣ низ дар пешгирӣ мусоидат мекунанд.
Агар шумо гумон доред, ки дар шумо аломатҳои ин беморӣҳо мавҷуд бошанд, муҳим аст ки оромиро нигоҳ доред ва қарорҳои шитобкорона қабул накунед. Худтабобӣ накунед, балки барои машварат ба табиб муроҷиат кунед. Агар шумо ҳанӯз ба синни балоғат нарасида бошед, дар бораи ҳолати худ ба волидайн хабар диҳед. Муҳим аст дар хотир доштан, ки муроҷиати барвақтӣ ба мутахассис ва равиши дурусти табобат метавонанд сифати зиндагиро назарраси беҳтар кунанд ва аломатҳои бештари беморӣҳои масъуниятро сабук гардонанд.