Гепатитҳои вирусии B, C, D
Гепатитҳои вирусии B, C ва D ба беморӣҳое тааллуқ доранд, ки тавассути моеъҳои биологӣ (ба тариқи парентералӣ) сироят мекунанд.
Манбаъҳои сироят одамоне мебошанд, ки шакли тез, музмин ё пинҳонии беморӣ доранд, инчунин ҳомилони вирус.
Вирусҳои гепатит дар моеъҳои гуногуни биологӣ – аз қабили хун, ифрозоти узвҳои ҷинсӣ, оби даҳон, пешоб, сафро, шири модар ошкор карда метавонанд. Бештарин хатари интиқоли беморӣро хун ва ифрозоти узвҳои ҷинсӣ доранд.
Сироят метавонад рӯй диҳад:
- ҳангоми истифодаи сӯзанҳо, сӯзанҳо ва зарфҳои умумӣ барои ворид кардани маводи мухаддир;
- ҳангоми иҷрои пирсинг ё гузоштани тату;
- ҳангоми тамосҳои ҷинсӣ;
- дар рӯзгор ҳангоми истифодаи ашёи умумии тозагии шахсӣ – мисвокҳо, асбобҳои риштарошӣ ва маникюрӣ, сарпӯшҳо ва ғайра.
Аломатҳои гепатитҳои вирусии B ва C метавонанд инҳо бошанд:
- Эҳсоси доимии дилбеҳузурӣ ва набудани иштиҳо, қай
- Зуд мондашавӣ, эҳсоси музмини хастагӣ
- Дарди бандҳо
- Вазнинӣ ва нороҳатӣ дар тарафи рост зери қабурғаҳо (дар ноҳияи ҷигар)
- Ранги торики пешоб ва ранги равшани наҷосат
- Зардии пӯст ва сафедии чашм
- Таб
- Сардард
Вируси гепатити D танҳо он одамонеро сироят карда метавонад, ки аллакай ба гепатити B сироятёфта бошанд. Хамсироятӣ метавонад ба инкишофи бемории ҷиддитар ва натиҷаи бадтар оварда расонад. Манбаи сироят одамоне мебошанд, ки ба шакли тез ё музмини гепатит гирифторанд, инчунин ҳомилони вирус.
Чораи асосии пешгирии гепатити B ваксинатсия алайҳи ин вирус мебошад.
Барои пешгирии гепатитҳои вирусии парентералӣ тавсия дода мешавад:
- Аз муолиҷаҳо бо истифодаи асбобҳои ғайристерилӣ, ки метавонанд ба осеби пӯст оварда расонанд, худдорӣ кунед: аккупунктура, пирсинг, гузоштани тату, хизматрасонӣ дар салони маникюр ё назди дандонпизишк;
- Аз истифодаи муштараки ашёи тозагии шахсӣ, аз қабили қайчӣи маникюрӣ, пинсетҳои абрӯ, риштарошҳо ва мисвокҳо, ки метавонанд вирусро интиқол диҳанд, худдорӣ кунед;
- Ҳангоми тамосҳои ҷинсӣ аз усулҳои ҳифзи монеъӣ (масалан, презерватив) истифода баред. Вирус на танҳо дар хун, балки дар манӣ ва дигар моеъҳои биологӣ низ мавҷуд аст.
Дар сурати ошкор шудани аломатҳои гепатити вирусӣ бояд ба мутахассис – гепатолог ё инфексионист муроҷиат кард.
Ҳангоми шубҳа ба гепатит набояд ба ваҳм афтод ва бефикрона амал кард. Тавсия дода мешавад:
- Барои кӯмак ба волидайн, муаллим ё калонсоли дигар муроҷиат кунед;
- Агар аломатҳо ниҳоят тез зоҳир шаванд, бояд фавран ёрии таъҷилӣ даъват карда шавад (телефони хизмати таъҷилӣ 103) ё ба наздиктарин нуқтаи ёрии тиббӣ (беморхона ё поликлиника) муроҷиат карда шавад;
- Дар сурати шубҳа ба гепатит, худтабобӣ накунед, балки барои кӯмак ба волидайн муроҷиат кунед ва пешниҳод кунед, ки ба табиби терапевт аз рӯи ҷоии қайд ё ба муассисаи дигари тиббӣ, ки метавонанд кӯмак расонанд ё ба мутахассиси мувофиқ равона кунанд, муроҷиат кунанд.
- Кӯшиш кунед ором бошед, доруҳое, ки аз ҷониби табиб таъин нашудаанд, қабул накунед ва дигар амалҳое, ки аз ҷониби табиб дастур дода нашудаанд, анҷом надиҳед. Муроҷиати саривақтӣ ба мутахассиси тиббӣ ва риояи қатъии тавсияҳои ӯ – замонати табобати муваффақиятнок ва пешгирии оқибатҳои эҳтимолӣ мебошад.