Варикосел
Варикосел бо васеъшавии варикозии рагҳои тунуки ресмони тухмдон, ки барои баровардани хун аз тухмдон масъуланд, тавсиф мешавад. Гарчанде ки дар марҳилаи аввал ин ҳолат бидуни аломат буда метавонад, пешравии он метавонад ба гипотрофияи тухмдон оварда расонад ва сабаби безурётӣ гардад.
Маълумоти асосӣ дар бораи беморӣ
Тақрибан 10-15%-и мардон бо мушкилоти варикосел дучор мешаванд. Ин ҳолат бештар дар наврасони 14-15-сола ва мардони ҷавон ошкор мешавад. Азбаски дар марҳилаҳои аввал варикосел одатан аломатҳоро ба вуҷуд намеорад, бисёр мардон барои ёрии тиббӣ муроҷиат намекунанд, ки ин ба пешравии патология ва афзоиши хатари инкишофи оқибатҳо мусоидат мекунад. Маҳз бинобар ин муоинаҳои мунтазами пешгирии наврасон аз ҷониби уролог ё ҷарроҳ ниҳоят муҳим мебошанд.
Намудҳо
Дар 78-93%-и ҳолатҳо варикосел ба таври якҷониба зоҳир мешавад ва асосан тухмдони чапро зарар мерасонад. Дар 5-8%-и ҳолатҳо шакли тарафи рост ва дар 6-8% – шакли дуҷонибаи беморӣ мушоҳида мешавад.
Аломатҳо
Беморӣ дар марҳилаҳои аввал аксар вақт бидуни аломат мегузарад, бинобар ин ташхис одатан дер гузошта мешавад. Бо мурури замон, ҳамзамон бо инкишофи раванди патологӣ, дарди тарафи тухмдони зарардида пайдо мешавад. Дар аввал ин метавонад эҳсоси сабуки нороҳатӣ бошад, ки бо мурури вақт ба дарди кашанда ҳангоми фаъолияти ҷисмонӣ ё зӯр задан мегузарад. Бо мурури замон дард шиддат меёбад ва ҳатто дар ҳолати оромӣ низ безобита карда метавонад.
Аз ҷиҳати зоҳирӣ носимметрияи халтаи тухмдон (тухмдони зарардида аз солим поёнтар ҷойгир аст) мушоҳида шуда метавонад ва ҳангоми ламсиш – баланд рафтани ҳарорати он аз сабаби истодани хуни венозӣ эҳсос мешавад.
Сабабҳо
Аксар вақт варикосел аз хусусиятҳои сохтори рагҳои лагани хурд ба вуҷуд меояд, ки ба истодани хун мусоидат мекунанд ва ин ба васеъшавии варикозӣ оварда мерасонад.
Омилҳое, ки ба инкишофи варикосел дар наврасон мусоидат мекунанд:
- заифии модарзодии деворҳои рагҳо;
- баланд будани фишори дарунишкамбагӣ;
- борҳои вазнини ҷисмонӣ, масалан, машғулият бо атлетикаи вазнин, бардоштани мунтазами борҳои вазнин ва ғайра.
Новобаста аз сабаби пайдоиш, равиши ташхис ва табобати варикосел дар мардон стандартӣ боқӣ мемонад.
Пешгирӣ
Пешгирии махсуси варикосел вуҷуд надорад. Ҳангоми ошкор шудани патология бояд ба уролог муроҷиат кард. Агар табобат саривақт оғоз карда шавад, бо усулҳои консервативӣ (воситаҳои доруворӣ) маҳдуд шудан мумкин аст, дар акси ҳол мудохилаи ҷарроҳӣ зарур шуда метавонад. Агар бо ягон сабаб ҷарроҳӣ дар лаҳзаи ташхис имконнопазир бошад, ба бемор тарзи зиндагии фаъол ва пешгирии қабзият барои коҳиш додани пешравии истодани хуни венозӣ дар ноҳияи лагани хурд тавсия дода мешавад.
Набояд ба ваҳм афтод ва шитобкорона амал кард. Ба ҷои ин, муҳим аст ки ором вазъиятро баҳо диҳед ва пайдарпаии муайяни амалҳоро риоя кунед:
- Пеш аз ҳама барои кӯмак ба волидайн, муаллим ё калонсоли дигар муроҷиат кунед.
- Агар аломатҳо хеле ногаҳон зоҳир шаванд (масалан, дарди кашанда), бояд фавран ёрии таъҷилӣ даъват карда шавад (телефони хизмати таъҷилӣ 103) ё ба наздиктарин маркази тиббӣ (беморхона, поликлиника) муроҷиат карда шавад.
- Агар шумо ба варикосел шубҳа доред, худтабобӣ накунед, балки барои кӯмак ба волидайн муроҷиат кунед ва пешниҳод кунед, ки ба терапевт аз рӯи ҷойи қайд ё ба муассисаи дигари тиббӣ, ки метавонанд кӯмак расонанд ё ба мутахассиси мувофиқ равона кунанд, муроҷиат кунанд.